Polski English Przedź do profilu MTN

    Informacje o Muzeum

    Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi jest obecnie najdłużej funkcjonującym muzeum historycznym w mieście. Jego początki sięgają roku 1959 kiedy powołano do życia Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego. Na siedzibę nowej placówki wybrano budynek dawnego więzienia przy ul. Gdańskiej 13. Ówczesne muzeum gromadziło zbiory dotyczące działalności wszelkiego rodzaju polskich ruchów lewicowych, ze szczególnym uwzględnieniem tych działających na terenie Łodzi i regionu.

    Z dniem 1 stycznia 1990 roku - w wyniku przemian ustrojowych - MHRR przemianowano na Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, nadając placówce nowe cele statutowe i nakreślając wyzwania służące popularyzacji wiedzy historycznej, w szczególności tej dotyczącej idei wolnościowych i niepodległośćiowych. Muzeum stało się miejscem edukacji i upowszechniania wiadomości o polskich drogach do niezależności. Zadaniem placówki jest odkrywanie wielonurtowości i różnorodności w patrzeniu na to czym jest polska tożsamość oraz jakie jest znaczenie niepodległości. Służą temu zarówno wystawy - sięgające niekiedy do początków naszej państwowości - jak i codzienna praca edukacyjna i popularyzatorska. Muzeum jest także miejsce integracji łódzkiego środowiska historycznego. Spotkania autorskie, panele dyskusyjne i konferencje służą twórczej wymianie myśli i transferowi wiedzy akademickiej do szerokich rzesz społeczeństwa Łodzi i okolic.

    Ważnym aspektem działalności Muzeum jest także gromadzenie zbiorów związanych z działalnością polskich ruchów niepodległościowych i martyrologii obywateli polskich różnych narodowości i kultur. Obecnie Dział Zbiorów posiada ważny zbiór dokumentów, zdjęć i sztuk pięknych (obrazy, rzeźby, grafiki) z przełomu XIX i XX wieku, dwudzistolecia międzywojennego, II wojny światowej i PRLu. Zbiory zawierają również wiele unikatowych materiałów do dziejów Łodzi i okręgu łódzkiego.


    Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi składa się z czterech oddziałów:


    I. Siedziba Główna MTN-Łódź, ul. Gdańska 13 - mieści się dawnym budynku więziennym zbudowanym w latach 1883–1885, przy ówczesnej ul. Długiej (dziś Gdańska). Carskie więzienie przeznaczone było przede wszystkim dla więźniów politycznych - m.in. działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej i innych ruchów niepodległościowych. Na obecnym dziedzińcu zewnętrznym ustawiona wówczas była szubienica, na której wielu naszych rodaków straciło życie. Funkcję więzienną budynek spełniał także poprzez okres I wojny światowej, dwudziestolecie międzywojenne, a także w czasie okupacji niemieckiej i po zakończeniu II wojny światowej. W dwóch ostatnich okresach było to miejsce odosobnienia przeznaczone dla kobiet. Więźniarkami były m.in Halina Szwarc (wybitna agentka AK-owskiego wywiadu) i Maria Eugenia Jasińska (harcerka, żołnierz ZWZ i AK, bohaterka akcji "Dorsze").

    Wystawy stałe:

    * Więzienie przy Długiej (Gdańskiej) w Łodzi (1885-1953)
    * Drogi do niepodległej (1791-1921)

     

    II. Oddział Martyrologii Radogoszcz, ul. Zgierska 147 - w okresie II wojny światowej budynek dawnej fabryki Samuela Abbego służył jako męskie Rozszerzone Więzienie Policyjne dla mieszkańców Kraju Warty łamiących okupacyjne prawo niemieckie. W nocy z 17 na 18 stycznia 1945 więzienie było niemym świadkiem tragicznych wydarzeń. Tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej Niemcy podpalili więzienie, a przed jedynym wyjściem z budynku ustawili karabin maszynowy. W masakrze zginęło ponad 1500 osób. Miejsce to jest poświęcone upamiętnieniu ofiar II wojny światowej i martyrologii mieszkańców Łodzi i Kraju Warty.

    Wystawy stałe:

    * Radogoszcz 1939-1945

    * Łodź i Ziemia Łódzka w okresie wojny i okupacji 1939-1945

    Wystawy czasowe:

    * "Bez munduru i broni w walce z okupantem" - tajnie nauczanie 1939-1945

    III. Oddział Stacja Radegast, Alei Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 12 - w okresie okupacji hitlerowskiej stacja nosiła nazwę – Stacja Przeładunkowa Getta na Radogoszczu (Verladebahnhof Getto-Radegast). Była punktem przeładunkowym żywności, opału, surowców dla ludności i zakładów pracy getta oraz wyrobów wyprodukowanych przez Żydów. Stała się również Umschlagplatzem dla ludzi wywożonych do obozów zagłady. Dziś jest miejscem upamiętnienia martyrologii Żydów z Łodzi i okolic, a także z Wiednia, Pragi, Berlina i Luksemburga.   

    Wystawy stałe:

    * Litzmannstadt Getto 1940-1944
    * Kufer rodziny Schwarz

     

    IV. "Kuźnia Romów", ul. Wojska Polskiego 84 - jedna z ostatnich pozostałości tzw. obozu cygańskiego funkcjonującego na terenie Litzmannstadt-Getto od listopada 1941 roku do stycznia 1942. Obóz przeznaczony był dla austriackich Romów. Dziś jest miejscem szczególnej pamięci o zagładzie społeczności romskiej w okresie II wojny światowej.

    Wystawa stała:

    * "I skrzypce prestały grać..." - obóz cygański 1941-1942

    Dyrektorzy Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego i Muzeum Tradycjii Niepodległościowych:

    • Tadeusz Czapliński (15 grudnia 1969 – 31 sierpnia 1974), nast. kier. oddz. Radogoszcz (od 1 września 1974 do śmierci 28 stycznia 1979)
    • Izydor Hałas (1 października 1974 – lata 70. XX w.)
    • Maria Ojrzyńska (lata 70. XX w. – 1986)
    • Henryk Siemiński (1986–1992 – p.o. dyrektora Muzeum; 1992–2014 – dyrektor)
    • Piotr Machlański (od 1 stycznia 2015)

     

    Zapraszamy do aktywnego uczestniczenia w kultywowaniu rodzimej przeszłości!

    « Powrót do góry