Dział Historyczny
Głównym zadaniem Działu Historycznego jest podejmowanie i prowadzenie pracy naukowo-badawczej oraz przygotowanie i realizacja wystaw stałych, czasowych, a także objazdowych w zakresie problematyki Muzeum. Pracownicy Działu zajmują się również gromadzeniem eksponatów i ich opracowaniem pod względem merytorycznym. Ponadto Dział Historyczny uczestniczy w działalności edukacyjnej oraz obsłudze zwiedzających.
Zainteresowania Działu Historycznego obejmują następujące zagadnienia:
- historia polskich powstań narodowych XVIII i XIX w., jak również ich upamiętnienie w polskiej tradycji narodowej
- dzieje polskiej emigracji popowstaniowej
- dzieje polskiej myśli niepodległościowej
- problematyka kwestii narodowej w programach tworzących się partii i stronnictw politycznych od II poł. XIX w. do wybuchu I wojny światowej
- dzieje polskiego wysiłku zbrojnego w latach 1914-1918 (formacje zbrojne, organizacje paramilitarne)
- historia Łodzi w latach I wojny światowej – a zwłaszcza działalność stronnictw niepodległościowych
- dzieje walk o utrwalenie niepodległości i granic odrodzonej Rzeczypospolitej – w tym wkład Łodzi i łodzian w dzieło odbudowy państwa po roku 1918
- historia Łodzi i Polski środkowej lat 1921-1939 (dzieje partii politycznych, organizacji społecznych, młodzieżowych i paramilitarnych)
- dzieje mniejszości narodowych w Łodzi i w Polsce środkowej – zwłaszcza w aspekcie ich stosunku do sprawy niepodległości Polski
- zbieranie informacji o strukturach organizacyjnych, kadrach SZP-ZWZ-AK Okręgu Łódź „Barka”, w tym zwłaszcza informacji biograficznych
- historia tworzenia się struktur władzy państwa komunistycznego i jego aparatu terroru – ze szczególnym uwzględnieniem historii Łodzi i centralnej Polski
- dzieje konspiracji antykomunistycznej lat 1944-1956
- zbieranie informacji o ofiarach represji stalinowskich – także z uwzględnieniem Łodzi i centralnej Polski
- dzieje opozycji antykomunistycznej po 1956 r.
- Historia III Rzeczypospolitej, a zwłaszcza dzieje partii i stronnictw politycznych ze szczególnym uwzględnieniem spraw lokalnych
- przejawy kultywowania tradycji niepodległościowych po 1989 r.
- historia więzienia przy ulicy Długiej(Gdańskiej) w Łodzi w latach 1885-1953