Polski English Przedź do profilu MTN

I skrzypce przestały grać… Obóz cygański 1941-1942

            Głównym celem wystawy I skrzypce przestały grać… Obóz cygański 1941-1942 jest przedstawienie historii drugiego miejsca co do wielkości, pod względem liczy ofiar Zagłady Romów w Europie.  Ze względu na to iż jest to jedyna w regionie wystawa dotycząca tego tematu historia obozu została przedstawiona na tle prześladowań Romów w czasie II wojny światowej. Punktem wyjścia stało się wytłumaczenie podstawowych pojęć związanych z nomenklaturą stosowaną wobec tejże grupy – Romowie, Sinti czy Cyganie oraz przeprowadzenie czytającego wystawę poprzez okres prześladowań Romów od 1933 r. na terenie III Rzeszy i państw wcielonych. Wydarzenia po dojściu Adolfa Hitlera do władzy w 1933 r. w Niemczech stanowiły eskalacje kilkuwiekowych prześladowań Romów w Europie. Sinti i Romowie zostali, podobnie jak Żydzi, uznani za obywateli drugiej kategorii. Komentarz do Ustaw Norymberskich (15 IX 1935 r.) pozbawił ich m.in. praw obywatelskich, zakazał mieszanych małżeństw z Niemcami.

            Najwięcej miejsca na wystawie poświęcono historii obozu w obrębie Litzmannstadt-Getto – przyczyn jego utworzenia, warunków w nim panujących oraz najważniejszych faktów z nim związanych. Z czasów istnienia Litzmannstadt-Getto zachowało się ponad 12 tys. stykówek, jednakże nie ma wśród nich fotografii z okresu istnienia obozu cygańskiego, tylko pustych pomieszczeń po jego likwidacji.

            Ze względu na fakt, stosowania w nomenklaturze popularnonaukowej i historycznej pojęcia „Zapomniany Holocaust”, omówione zostały na wystawie: problematyka zagłady Romów polskich, tzw. pozaobozowa eksterminacja oraz likwidacja obozu romskiego w KL Auschwitz-Birkenau.

            Brakuje danych co do liczby Romów w Europie w 1939 r.; szacuje się ich liczbę na ponad milion osób. W związku z powyższym przyjmuje się, że życie w czasie II wojny światowej straciło 30 % całości romskiej populacji.

            Na wystawie można obejrzeć fotografie i dokumenty ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau i Centrum Doradztwa i Informacji dla Romów w Polsce.


            Autor tekstu: Izabela Terela

powrót do góry