Polski English Przedź do profilu MTN

Dane kontaktowe

Zgierska 147, 91-490 Łódź
pon:nieczynne
wt, śr, pt:09:00 - 17:00
czw:10:00 - 18:00
sob:10:00 - 16:00
nd:11:00 - 17:00
42 655 36 66

Bez broni i munduru w walce z okupantem. Tajne nauczanie 1939-1945

W tragicznym dla narodu polskiego okresie - latach okupacji niemieckiej i sowieckiej - ogromną rolę w zachowaniu tożsamości narodowej odegrała walka o zachowanie kultury i oświaty polskiej, a szczególnie szeroko rozbudowane i prowadzone na wszystkich szczeblach szkolnictwa, tajne nauczanie. Było to tym istotniejsze, iż zgodnie z tezą Adolfa Hitlera „żaden naród nie żyje dłużej niż dokument jego kultury”. Aparat niemieckiej administracji okupacyjnej natychmiast przystąpił więc do realizacji programu niszczenia kultury polskiej. Pozbawione niepodległości i umysłowego bytu społeczeństwo miało z biegiem czasu stać się bezwolną masą dowolnie kształtowaną według potrzeb okupanta.

Już w 1939 r. z inicjatywy ocalałego nauczycielstwa, niedawnych studentów i harcerzy, organizuje się tajne szkolnictwo polskie. Aresztowania, represje i wysiedlenia wymogły, aby zachować tą działalności w głębokiej konspiracji.  Najpopularniejszą, formą kształcenia stało się nauczanie indywidualne lub w niewielkich grupach. Ryzykowna akcja organizacji tajnego nauczania była formą walki prowadzonej  bez użycia przemocy i broni, a jedynie poprzez codzienną pracę i edukację.

***

Prezentowana wystawa przybliża tę tematykę mieszkańcom Łodzi. Zagadnienie tajnych kompletów jest zobrazowane poprzez ikonografię, archiwalia i rekonstrukcje przestrzeni historycznych. Uzupełniem są biogramy nauczycieli i uczniów tajnego nauczania. Prezentujemy ich dokumenty osobiste, fotografie oraz odznaczenia. Temat jest przedstawiony z pomocą nowoczesnych środków wystawienniczych z wykorzystaniem technologii informacyjnej. Muzealium odgrywa jednak najważniejszą rolę, jest w centrum zainteresowania widza. Multimedia są narzędziami, z których zwiedzający będzie mógł skorzystać, by w sposób efektywny uzupełnić wiedzę.

***

Projekt jest współfinansowany ze środków Urzędu Miasta Łodzi. Materiały zgromadzone na ekspozycji pochodzą ze zbiorów: Związku Nauczycielstwa Polskiego Okręg Łódź, Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie, Muzeum Oświaty Ziemi Łódzkiej, Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Oświatowego w Puławach, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Fundacji Ośrodka „Karta” w Warszawie, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi oraz z prywatnych zbiorów kolekcjonerskich i rodzinnych.

powrót do góry